Και τελικά πράγματι, "κάτω από το ηφαίστειο" της ανθρώπινης αστάθειας και της φθοράς, "κάτω από αυτό το ηφαίστειο" που κοιμάται ήσυχο, αλλά ανά πάσα στιγμή μπορεί να εκραγεί και με τη λάβα του να συμπαρασύρει αισθήματα και αναστολές, κεντρικό όσο και ασαφές στην ουσία του, επίδικο, είναι η "αγάπη". Η ύπαρξη ή η μάταιη αναζήτηση της. Η πίστη στις θαυματουργές και ιαματικές της "δυνάμεις", αλλά και η εξίσου εύκολη αποστροφή του αντικείμενου του πόθου και της αγάπης.
Δεν νομίζω ότι έχουν γυριστεί πολλές ταινίες τόσο παθιασμένες και φλογερές όσο και ειλικρινείς σαν το "Under the Volcano" του Τζον Χιούστον. Όπως επίσης και ταινίες με τόση αφοσίωση και συγκινητική αγάπη προς έναν "καταραμένο", "ηττημένο" κεντρικό χαρακτήρα, σαν αυτόν του Άλμπερτ Φίνει.
Όπως, άλλωστε πολλές φορές έχουμε πει και στο παρελθόν σε αυτή τη σελίδα, γράφουμε για το σινεμά με τόσο πάθος, επειδή συχνά στη μαγική αντανάκλαση την οποία μας παρέχει το σινεμά, μπορούμε να αναγνωρίσουμε την πιο "αληθινή" αλήθεια. Μια "αλήθεια" που, όπως και στην εν λόγω ταινία, δεν είναι όμορφη, απλοϊκή και μονοδιάστατη, αλλά αμφίσημη, περίεργη και δαιμονική.
Under the Volcano - "There is nothing more real than magic"
Αυτές οι λέξεις μου έρχονται όταν προσπαθώ να μιλήσω για την "κατάβαση" που αφηγείται η ταινία του Χιούστον. Η παρακμή, η κατάρρευση και η παράδοση του κεντρικού ήρωα στον αλκοολισμό συνορεύουν ιδιόρρυθμα με μια ευθραυστότητα και μια σπαρακτική ευαισθησία. Με την ανάγκη ενός άνδρα να αγαπήσει και να αγαπηθεί απόλυτα και ολοκληρωτικά. Να επαναφέρει στο "τώρα", το ένδοξο "παρελθόν". Μάταια, όμως. Η ζωή πάντα θα είναι σκληρότερη ακόμα και μπροστά στην πιο γενναιόδωρη φαντασίωση του ήρωα. Ακόμα και στη στιγμή που ο Φίνει αναφωνεί το συγκινητικό: "There is nothing more real than magic".
Κι όμως στο τέλος, υπάρχει μια περίεργη αίσθηση, ότι μέσα σε αυτό το πνιγηρό, άσχημο, νοτισμένο με αλκοόλ και καταχρήσεις και στο όριο μεταξύ συνείδησης και αναισθησίας "κατηφόρισμα" του ήρωα προς έναν "κακό" (όπως ο ίδιος αναφωνεί) θάνατο, κρύβεται μια συνειδητή απόπειρα αυτοθυσίας και λύτρωσης. Το τέλος ενός "κακού" που θα δώσει ενδεχομένως στο "μέλλον" (στον μικρό αδερφό του πρωταγωνιστή) την προοπτική να απαλλαχθεί από τη νομοτέλεια της ασχήμιας που ο ήρωας βίωσε. Μια αλληγορία, πιθανώς, και πολιτική αν κρίνουμε από την ιστορική περίοδο και τις αναφορές της ταινίας.
Πίσω, όμως, από τις πιθανές πολιτικές "μεταφορές", τον φιλμικό θρύλο, τα ιδεολογικά κλεισίματα του ματιού και το αμίμητο κινηματογραφικό "πνεύμα" της ταινίας, η αστείρευτη αγάπη μας για το "Under the Volcano" θα πηγάζει από την πιο απλή, ίσως, φράση που ακούγεται από τον Άλμπερτ Φίνει σε μια ανύποπτη στιγμή γαλήνης και νηνεμίας: "How unless you drink as I do, can you hope to understand the beauty of an old Indian woman playing dominoes with a chicken?". Στην τελική αυτό είναι το σινεμά και για όλους όσοι το αγαπάμε: μια εικόνα, μια παρατήρηση, ένα κάδρο της ζωής μας, μέσα από ένα "φίλτρο", όπως το αλκοόλ που τόσο αποζητά στην ταινία ο ήρωας μας.
Διαβάστε επίσης:
"Σκηνές από ένα Γάμο" του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν - Η κρυφή γοητεία των σκοτεινών αντιφάσεων